|
Kekemelik Nedir?
Kekemelik nedir?: Kekemelik, kişinin tekrar kekeleme kaygısıyla konuşma
sesi, hece, sözcük ya da, cümleciklerin irkilme, duraklama, uzatma, patlatma,
yinelemeler ve bazen bunların yanında, birtakım yüz, el, kol ve vücut
devinimleri gibi belirtilerle konuşmanın ritim ve akıcılığında
oluşturduğu iletişim bozukluğudur.
Kekemeliğin çoğunluk tarafından kabul edilmiş bir tanımı yoktur. Bazıları
kekemeliği bir ritim bozukluğu olarak kabul ederler. Ritim bozukluluğuna
konuşmanın akıcılığındaki bozukluğu ekleyenler de vardır.
Kekemeliğe sadece ritim ve akıcılık bozukluluğu olarak bakıldığında kekeleyenle
kekelemeyeni ayırmak çok güçtür. Çünkü herkesin kendine özgü bir konuşma ritmi,
akıcılığı ya da gözlenebilir duraklaması, irkilmesi vardır. Gerçi konuşmanın
akıcılığı için radyo, televizyonlarda haberleri sunan spikerlerin konuşması
örnek olarak alınabilir. Spikerlerin haber bültenlerindeki konuşmaları akıcılık
yönünden artı uca konursa, kekemelerinki derece derece eksi uca doğru kayan bir
durum gösterir. Bunun sınırını kestirmek güçtür.
Günlük konuşmada, spikerlerin haber bülteni verirken yaptıkları konuşma
ölçüsünde akıcılık bulmak güçtür. Her gün rastladığımız kişilerin yaptıkları
konuşmalara, radyo ve televizyonlarda yayınlanan röportajlara göz atıp, kulak
kesilirsek akıcılık yönünden farklılar yakalayabiliriz. Ama bu kişilere kekeme
diyemeyiz. Konuşmadaki akıcılığın saptanması istatistiksel bir işlemi
gerektirir. Kekeleyenler de kekelemeyenler de akıcılık yönünden geniş
ayrılıklar gösterir. Bu tanımların kullandığı akıcılık sözcüğüyle ne
kastedildiğinin açıklığa kavuşturulası gerekmektedir. Akıcılığın
bozulması demek, konuşmada; duraklama, irkilme, uzatma, tekrarlar ve patlayıcı
başlamalar demek olacaktır. Bu açıklamadan hareket edildiğinde kekemelik
konuşmanın akıcılığının duraklama, irkilme, uzatma, tekrarlar ve patlayıcı
başlamalarla bozulmasıdır türünden bir tanım ortaya çıkacaktır. Benzer
yaklaşımlarla yapılmış birkaç tanım daha verilebilir.
Kekemelik; tutukluk, bir sözcüğü ya da sesi yineleyerek duraklama, kimi sesleri
uzatma ya da patlama nedeniyle konuşmayı olağan ritim ve akıcılığıyla
sürdürememe durumudur. Veya kekemelik sesli konuşmada sözcüklerin akışının
yineleme, takılma, solunum tutuklukları, kas gerilimi gibi nedenlerle
engelleyip, kesintiye uğramasıdır.
Belirtilere dayanmadan yapılan tanımlar da vardır. Kekemelik, konuşmaktan
çekinen bir kişinin konuşmadan önce gösterdiği kasılma ve tepkilerdir. Bu
tanıma göre kekemelik, kişinin tekrar kekelemeyeyim derken yaptığı şeydir.
Kekemeliğin belirtilerinden birini ya da birkaçını esas alarak yapılan
tanımlamalar da vardır. Pepemelik, sözcüklerin ilk sözcüklerini güçlükle
söyleyebilme; dil tutukluluğu. Dil tutukluluğu, dilin görevi tam olarak
yapamaması yüzünden ileri gelen ve sözcükleri açık olarak söyleyememek biçiminde
kendini gösteren bir konuşma güçlüğü.
Kekemelik nedir sorusuna yanıt olarak yukarda verilen tanımların çoğunu içeren
ve onlara belirtilerin çoğunu ekleyerek yapılan tanımlar da vardır. Bunlar bir
araya getirildiğinde şöylesi bir tanım ortaya çıkmaktadır: Kekemelik, kişinin
tekrar kekeleme kaygısıyla konuşma sesi, hece, sözcük ya da, cümleciklerin
irkilme, duraklama, uzatma, patlatma, yinelemeler ve bazen bunların yanında,
birtakım yüz, el, kol ve vücut devinimleri gibi belirtilerle konuşmanın ritim ve
akıcılığında oluşturduğu bozukluktur.
Kekemeliğin Nedenleri
Nelerdir ?
Kekemeliğin nedenleri konusunda bugün bir birlik ve
beraberlik yoktur. Kekemeliğin nedenleri ile ilgili ileri sürülen görüşler
oldukça değişiktir ve çoktur. Her görüşü savunan kendisini destekleyecek bazı
araştırma sonuçlarını da vermektedir. Bu bakımdan burada, görüşleri olabildiği
kadar birleştirerek, kümeler halinde açıklama yoluna gidilecektir. Değişik
görüşler burada beş alt başlık altında ele alınacaktır. Bunlar kekemeliği:
Yapısal bir problem olarak ele alanlar;
Öğrenilmiş bir davranış olarak kabul edenler;
Kişilik bozukluluğu olduğunu ileri sürenler;
Perseverasyon - direnme ile açıklamaya çalışanlar ve
|
